TŁO GLOBALNE I REGIONALNE
W Polsce pod względem termicznym sierpień 2026 roku został zaklasyfikowany jako miesiąc bardzo ciepły. Sierpień 2026 roku okazał się najcieplejszym sierpniem na świecie w historii pomiarów, ze średnią temperaturą powietrza przy powierzchni ziemi wynoszącą 16,96°C, czyli o 0,85°C wyższą niż średnia temperatura tego miesiąca w latach 1991-2020 (według danych ERA5).
Anomalie średniej przypowierzchniowej temperatury powietrza na świecie w odniesieniu do lat 1991-2020 dla sierpnia. Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF.
Średnia temperatura nad Europą w sierpniu 2026 r. wyniosła 20,26°C, czyli o 1,10°C więcej od średniej z lat 1991-2020. Najcieplejszy sierpień w historii pomiarów (w Europie) miał miejsce w 2022 roku (1,73°C powyżej średniej).
Anomalie średniej przypowierzchniowej temperatury powietrza w Europie w odniesieniu do lat 1991-2020 dla sierpnia. Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF.
W sierpniu 2026 r. wyraźny obszar temperatur powyżej średniej rozciągał się od północno-wschodniej Hiszpanii, przez zachodnią i środkową część Morza Śródziemnego, aż po wschodnią Europę. Temperatury były znacznie wyższe od średniej we Francji, Włoszech, Bośni i Hercegowinie, Chorwacji, na Węgrzech, w Rumunii i na większej części Bałkanów, na ogół o 3–5°C. Niezwykłe ciepło wiązało się z falą upałów występującą w niektórych częściach Europy. Nieco niższe od średniej temperatury odnotowano w północnej Europie, od Islandii po Fennoskandie i kraje bałtyckie (w tym północną część Polski).
TEMPERATURA POWIETRZA
Średnia obszarowa temperatura powietrza w sierpniu 2026 r. wyniosła w Polsce 19,1°C i była o 0,7 stopnia wyższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny sierpień należy zaliczyć do miesięcy bardzo ciepłych termicznie. Najcieplejszym regionem Polski było Podkarpacie, gdzie średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła 20,6°C (wyższa o 1,6 stopnia od normy), najchłodniejszym pas pobrzeży, ze średnią 18,0°C (0,1 stopnia poniżej normy dla tego regionu).
Wartości średniej obszarowej temperatury powietrza oraz klasyfikacja termiczna w sierpniu 2026 r.
w poszczególnych regionach klimatycznych Polski
Według klasyfikacji rangowej średniej temperatury miesięcznej, obejmującej okres od 1951 r., sierpień 2026 r. plasuje się na 10. pozycji (chłodniejszy o 2,2 stopnia od rekordowego sierpnia 2015 r.). Najchłodniejszy od początku II połowy XX wieku był sierpień 1956 r., kiedy średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła tylko 15,1°C.
Klasyfikacja warunków termicznych w Polsce w sierpniu, w okresie 1951-2026, na podstawie norm okresu normalnego 1991-2020.
Przestrzenne zróżnicowanie temperatury powietrza w sierpniu pokazuje, że wartości średniej miesięcznej temperatury powietrza na prawie całym obszarze kraju, przekraczały 17,0°C. Najcieplej było w Rzeszowie (20,8°C), Krośnie (20,7°C) oraz Wrocławiu i Tarnowie (20,6°C), najchłodniej zaś w Lęborku, Elblągu i Suwałkach (17,2°C), Łebie (17,4°C) i Zakopanem (17,6°C). W szczytowych partiach pasm górskich średnie miesięczne wartości temperatury były oczywiście najniższe (Kasprowy Wierch: 11,5°C, Śnieżka: 11,3°C).
Przestrzenny rozkład średniej miesięcznej temperatury powietrza w sierpniu 2026 r.
Wartości anomalii, tj. odchyleń od wartości wieloletnich średnich miesięcznych z okresu 1991-2020, zawierały się w granicach od –0,4°C do 2,6°C. Obszar chłodniejszy zlokalizowany był w północnej części kraju.
Przestrzenny rozkład anomalii średniej miesięcznej temperatury powietrza w sierpniu 2026 r. w stosunku do
normy (tj. średniej miesięcznej wartości wieloletniej elementu w okresie 1991-2020).
Najwyższą wartość temperatury powietrza (38,8°C) odnotowano 5 sierpnia w Kozienicach (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Warto zauważyć, że maksymalne wartości temperatur wystąpiły w tym miesiącu w dniach 1, 4-6 i 15 sierpnia. Na Śnieżce 4 sierpnia zanotowano 25,8°C, na Kasprowych Wierchu 5 sierpnia było 23,2°C. Najniższą wartość temperatury (poza stacjami górskimi) zarejestrowano 13 sierpnia w Tarnowie (1,0°C). Na Śnieżce najchłodniej było 24 sierpnia (3,6°C) a na Kasprowym Wierchu 18 sierpnia (2,0°C).
Przestrzenny rozkład wartości kwantyla 95% maksymalnej temperatury powietrza (po lewej) i kwantyla 5% minimalnej temperatury powietrza (po prawej) w sierpniu 2026 r.
Przestrzenny rozkład wartości kwantyla 95% temperatury odzwierciedla w zasadzie warunki termiczne przedstawione na mapie średniej temperatury miesięcznej. Najwyższe wartości kwantyla 95% maksymalnej temperatury powietrza (przekraczające 36°C) odnotowano na południu i południowym-wschodzie. Natomiast przestrzenny rozkład wartości kwantla 5% temperatury pokazuje silne zróżnicowanie najniższych wartości temperatury minimalnej na obszarze kraju. Najwyższe wartości kwantyla 5% minimalnej wartości temperatury powietrza odnotowano na północy i południowym zachodzie. Wartości sięgały do 12°C. Najniższe wartości zaobserwowano w okolicach Kozienic i Kielc oraz na obszarach górskich.
Zmienność średniej dobowej obszarowej temperatury powietrza w Polsce od 1 stycznia 2026 r. na tle wartości wieloletnich (1991-2020).
Zgodnie z klasyfikacją termiczną styczeń 2026 należy zaliczyć do miesięcy bardzo chłodnych. Przebieg średniej dobowej temperatury powietrza ukazują wyraźną fluktuację średniej dobowej temperatury powietrza w przebiegu miesięcznym. Okresy z wyraźnie ujemną temperaturą były przeplatane chwilowymi ociepleniami. Należy jednak pamiętać, że powyższy wykres prezentuje średnią obszarową temperaturę dla całego kraju, a warunki w poszczególnych częściach Polski różniły się od siebie.
Zgodnie z klasyfikacją termiczną luty 2026 należy zaliczyć do miesięcy lekko chłodnych. Na początku i w środku miesiąca średnia dobowa temperatura w Polsce przyjmowała wartości poniżej kwantyla 5% (dni wyjątkowo zimne). Podobnie jak w styczniu, luty charakteryzowała duża zmienność termiczna. Okresy ze średnią dobową poniżej zera były przeplatane cieplejszymi dniami. W ostatnich dniach minionego miesiąca można było zaobserwować wartości średniej dobowej temperatury przekraczające kwantyl 95% (dni wyjątkowo ciepłe w porównaniu z okresem referencyjnym (1991-2020).
Zgodnie z klasyfikacją termiczną marzec 2026 należy zaliczyć do miesięcy ekstremalnie ciepłych. Średnia dobowa temperatura w Polsce przez większość czasu utrzymywała się powyżej średniej z okresu referencyjnego 1991-2020. Kilkukrotnie został przekroczony próg kwantyla 95% (dni wyjątkowo ciepłe).
Zgodnie z klasyfikacją termiczną kwiecień 2026 należy zaliczyć do miesięcy chłodnych. W minionym miesiącu przebieg średniej dobowej temperatury powietrza charakteryzował się wyraźną fluktuacją. W pierwszej połowie miesiąca temperatura (w okresach kilkudniowych) naprzemiennie rosła i spadała (od wartości kwantyla 95% do wartości zbliżonych kwantylowi 5%). W drugiej połowie kwietnia wahania były znacznie mniejsze – średnia dobowa temperatura oscylowała wokół średniej z okresu 1991-2020. W ostatnich dniach miesiąca odnotowana wyraźny spadek wartości temperatury (spadek poniżej kwantyla 5% – w tym przypadku poniżej progu 5°C)
Zgodnie z klasyfikacją termiczną maj 2026 należy zaliczyć do miesięcy ciepłych. Początek maja przyniósł kilkudniowe ocieplenie (zostały przekroczone wartości kwantyla 95%). W kolejnych dniach średnia dobowa temperatura miała tendencje spadkową – osiągając wartości poniżej 10°C. W drugiej połowie miesiąca nastąpiło wyraźne ocieplenie. Średnia dobowa temperatura w poszczególnych dniach przekraczała 17,5°C. Ostatnie dni maja odznaczały wartości temperatury zbliżone do średniej wieloletniej (1991-2020).
Zgodnie z klasyfikacją termiczną czerwiec 2026 należy zaliczyć do miesięcy ekstremalnie ciepłych. W pierwszej połowie minionego miesiąca średnia dobowa temperatura powietrza w Polsce oscylowała najpierw w okolicach średniej wieloletniej (1991-2020), następnie odnotowano kilkudniowy spadek poniżej średniej wartości temperatury. W drugiej połowie miesiąca wartości temperatury gwałtownie wzrastały, wyraźnie przekraczając próg kwantyla 95%. W szczytowym momencie średnia dobowa temperatura w Polsce osiągnęła 28°C.
Zgodnie z klasyfikacją termiczną lipiec 2026 należy zaliczyć do miesięcy lekko chłodnych. Ponad połowa dni w minionym miesiącu przyjmowała wartości blisko bądź poniżej średniej z wielolecia 1991-2010. Lipiec 2026 charakteryzowała duża zmienność wartości średniej dobowej temperatury powietrza – kilkudniowe „chłodniejsze” okresy były przeplatane dniami z wartościami średniej temperatury znacznie powyżej średniej, a pod koniec miesiąca został przekroczony próg kwantyla 95% (dni wyjątkowo ciepłe w porównaniu z innymi sierpniami w minionym okresie normalnym).
Zgodnie z klasyfikacją termiczną sierpień 2026 należy zaliczyć do miesięcy bardzo ciepłych. Na początku miesiąca średnia dobowa temperatura powietrza w Polsce na kilka dni przekroczyła kwantyl 95% (dni wyjątkowo ciepłe). Przez resztę miesiąca wartości temperatury naprzemiennie (w okresach kilkudniowych) przyjmowały wartości poniżej i powyżej średniej z lat 1991-2020.
Seria anomalii średniej obszarowej temperatury powietrza w sierpniu w Polsce względem okresu referencyjnego 1991-2020 oraz wartość trendu (°C/10 lat); serie wygładzono 10-letnim filtrem Gaussa (czarna linia).
Występujący od szeregu lat silny wzrostowy trend temperatury powietrza na obszarze Polski był w sierpniu 2026 r. kontynuowany. Tylko od 1951 r. wzrost temperatury w tym miesiącu szacowany jest na 2,8°C.
Wartość współczynnika trendu jest zróżnicowana w poszczególnych regionach klimatycznych kraju. Najsilniejszy wzrost temperatury powietrza w sierpniu występuje w Karpatach (3,2°C), najsłabszy – na Wybrzeżach i Pobrzeżach (2,4°C).
OPADY ATMOSFERYCZNE
Klasyfikacja warunków pluwialnych w Polsce w sierpniu w okresie 1951-2026, na podstawie norm okresu normalnego 1991-2020.
Obszarowo uśredniona suma opadów atmosferycznych w sierpniu wyniosła w Polsce 77,4 mm i była o 11,2 mm wyższa od normy dla tego miesiąca, określonej na podstawie pomiarów w latach 1991-2020. Według klasyfikacji Kaczorowskiej miniony sierpień należy zaliczyć do miesięcy wilgotnych (opady stanowiły 116,9% normy dla tego miesiąca).
Według klasyfikacji rangowej średniej obszarowej sumy opadów, obejmującej okres od 1951 r., sierpień 2026 r. plasuje się na 20. pozycji. Najbardziej zasobny w opady był sierpień 2006 r. (ze średnią sumą 158,2 mm), najmniej – w 2015 r. (zaledwie 16,6 mm).
Przestrzenny rozkład miesięcznej sumy opadów w sierpniu 2026 r. oraz przestrzenny rozkład anomalii sumy opadów w stosunku do normy (tj. średniej miesięcznej wartości wieloletniej elementu w okresie 1991-2020).
Rozkład przestrzenny sumy opadów w sierpniu 2026 r. był silnie zróżnicowany. Najwyższe sumy miesięczne (powyżej 125 mm) odnotowano na stacjach synoptycznych w Jeleniej Górze, Toruniu i Kętrzynie. Z kolei najniższe opady, poniżej 25 mm, wystąpiły w Świnoujściu i Szczecinie.
W stosunku do średniej wieloletniej (1991-2020) opady w sierpniu 2026 roku zawierały się między 35,4% (stacja synoptyczna w Świnoujściu) a aż 237,3% normy (stacja synoptyczna w Siedlcach). Rozkład anomalii w stosunku do normy wieloletniej odzwierciedla w znacznym stopniu przestrzenny rozkład opadów.
Seria anomalii średniej obszarowej wysokości opadów w sierpniu w Polsce względem okresu referencyjnego 1991- 2020 oraz wartość trendu (mm/10 lat); serie wygładzono 10-letnim filtrem Gaussa (czarna linia).
Wysokość opadów atmosferycznych w sierpniu charakteryzuje się bardzo dużą zmiennością z roku na rok, bez wyraźnego trendu wieloletniego, z silnie zaznaczoną fluktuacją 15-, 17-letnią.
Skumulowana suma wysokości opadów atmosferycznych od 1 stycznia 2026 r. (linia czerwona) na tle skumulowanej sumy wieloletniej (linia czarna, 1991-2020).
Przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce w przez cały styczeń 2026 roku plasował się wyraźnie poniżej średniej z wielolecia 1991-2020 (pod koniec miesiąca w pobliżu wartości kwantyla 5%). Stanowi to jednocześnie potwierdzenie, iż miniony styczeń należy zaliczyć do miesięcy bardzo suchych.
Luty także charakteryzował się przebiegiem skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu wyraźnie poniżej średniej z wielolecia 1991-2020. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako bardzo suchy.
Przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce w marcu 2026 plasował się wyraźnie poniżej wartości kwantyla 5%. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako skrajnie suchy.
Podobnie przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce w kwietniu 2026 plasował się wyraźnie poniżej wartości kwantyla 5%. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako skrajnie suchy.
Podobnie jak w miesiącu poprzednim przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce w maju 2026 plasował się wyraźnie poniżej wartości kwantyla 5%. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako skrajnie suchy. Skumulowana wartość opadu w okresie styczeń-maj w Polsce jest niższa od średniej wieloletniej (1991-2020) o ponad 100 mm.
W czerwcu 2026 przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce plasował się poniżej wartości kwantyla 5%. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako normalny.
W lipcu 2026 przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce kolejny miesiąc z rzędu plasował się poniżej wartości kwantyla 5%. Jednak jeśli tendencja warunków pluwialnych utrzyma się w drugiej połowie roku to możliwe jest powolne zbliżanie się krzywej w kierunku średniej z wielolecia 1991-2010. Pod względem klasyfikacji pluwialnej (podobnie jak czerwiec) miniony miesiąc został skategoryzowany jako normalny.
W sierpniu 2026 przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce pierwszy raz od pięciu miesięcy przekroczył warotość kwantyla 5%. Pod względem klasyfikacji pluwialnej sierpień został skategoryzowany jako miesiąc wilgotny.
Niezwykle ciekawych informacji dostarcza nam analiza parowania potencjalnego, obliczanego na podstawie standardowych danych meteorologicznych, jak również klimatycznego bilansu wodnego (KBW), będącego różnicą pomiędzy wysokością opadów a wielkością parowania. W sierpniu 2026 r. najwyższe wartości parowania, osiągające 130 mm, wystąpiły w rejonie Polski przedgórza Karpat. Najniższe wartości (30 mm) odnotowano w rejonach górskich (szczególnie w Tatrach). Obszary o niższym parowaniu wystąpiły także na północy kraju. Klimatyczny bilans wodny w sierpniu był w przeważającej części kraju ujemny (do -100 mm). Wartości KBW doskonale pokrywają się z wartościami parowania – wartości dodatnie bądź bliskie zeru odnotowano w rejonie Polski północnej oraz w górach. Najwyższe wartości KBW oszacowano w rejonie Tatr i Sudetów (do 230 mm).
Przestrzenny rozkład sumy parowania potencjalnego (po lewej) oraz przestrzenny rozkład klimatycznego bilansu wodnego (po prawej) – sierpień 2026
Opracował zespół ZMK w składzie:
dr Dawid Biernacik, mgr inż. Kamila Wasielewska, mgr Michał Kitowski, mgr Anna Chilińska, mgr Klaudia Kusek.
