Za nami ekstremalnie gorące dni. Na stanowczej większości obszaru kraju zanotowano temperatury powietrza przekraczające 35°C, a nocą w wielu miejscach nie spadały one poniżej 20°C – tzw. noce tropikalne. Po blisko 105 latach został pobity również absolutny rekord temperatury maksymalnej o 0,3°C, notując 40,5°C w Słubicach 28.06.2026 r., natomiast wiele stacji zanotowało najwyższe wskazania notowane kiedykolwiek w czerwcu.
Wartości temperatur maksymalnych dla czerwca 2026 – Modele IMGW-PIB.
Takim wartościom sprzyjały suche i rozgrzane masy powietrza napływające do Polski z zachodniej Europy, a także silna insolacja przy bezchmurnym niebie oraz przesuszona gleba. Wspomniane warunki były korzystne również dla silnego nagrzewania przypowierzchniowej warstwy gruntu, który osiągał temperatury znacznie wyższe niż te mierzone na 2 metrach nad nim.
Mapa przestrzenna wilgotności gleby 0-7 cm dla dnia 28.06.2026 r., źródło: https://agrometeo.imgw.pl/monitoring/rozklad_opadow.
Mapa przestrzenna wilgotności gleby 0-7 cm dla dnia 29.06.2026 r., źródło: https://agrometeo.imgw.pl/monitoring/rozklad_opadow.
Większość obszaru kraju w najcieplejszych dniach cechowała się znacznymi niedoborami wilgoci w przedstawianej najpłytszej mierzonej warstwie gleby. Ze względu na silnie nasłonecznienie, wysoką temperaturę i suche powietrze sytuacja ulegała pogorszeniu z dnia na dzień. W miarę dobre warunki panowały w miejscach, gdzie upał był najlżejszy – północno wschodnie krańce Polski i południowe rejony województwa małopolskiego, tutaj wilgotność gleby w przypowierzchniowej warstwie osiągała około 70%. Pozostały obszar kraju to już znaczne niedosyty wody, sięgające wartości 20-15%, a lokalnie 10% i mniej. W takich warunkach woda dostępna dla roślinności praktycznie nie występuje, gdyż siła jej wiązania z cząsteczkami gleby jest silniejsza od tej, którą fizjologicznie dysponują rośliny.
Połączenie wcześniej wspomnianych warunków sprawia, że rośliny tracą znaczne ilości zgromadzonej wody i wysychają. Na obszarach dotkniętych najwyższymi temperaturami zauważyć było można wyschnięte liście, kwiaty, czy całe rośliny (np. trawy). W nieco lepszej sytuacji były te z nich, które posiadają struktury, bądź morfologię ograniczającą transpirację i absorbcję promieniowania słonecznego – grubą warstwę kutykuli na liściach, włoski, omszenie czy aparaty szparkowe zlokalizowane w zagłębieniach struktur roślinnych. Również zwierzęta są narażone na poważne skutki upałów, gdyż nie dysponują jak ludzie otwartym dostępem do wody, urządzeń chłodzących i schronień w budynkach, muszą liczyć się z warunkami środowiskowymi. Brak zbiorników wodnych w pobliżu, ograniczone zacienienie i inne czynniki towarzyszące, wpływają na zwiększoną śmiertelność dzikich zwierząt, czy hamują ich aktywność i rozwój.
Jak wyglądał rozkład przestrzenny i wartości temperatur gruntu na 5 cm w dwóch najgorętszych dniach minionego miesiąca?
Średnia temperatura gleby na głębokości 5 cm z dnia 28.06.2026 r.
Maksymalna temperatura gleby na głębokości 5 cm z dnia 28.06.2026 r.
Minimalna temperatura gleby na głębokości 5 cm z dnia 28.06.2026 r.
28.06.2026 r. był wyjątkowo upalnym dniem praktycznie na obszarze całego kraju, w Słubicach padł rekord absolutnej temperatury maksymalnej wynoszący 40,5°C, bijąc tym samym wartość sprzed 105 lat. Natomiast temperatura gruntu na głębokości 5 cm w wielu lokalizacjach przekroczyła 40°C, osiągając ponad 51°C na północnym zachodzie Polski! Najwyższe wartości notowano w województwie kujawsko-pomorskim i na zachodzie kraju.
Średnia temperatura gleby na głębokości 5 cm z dnia 29.06.2026 r.
Maksymalna temperatura gleby na głębokości 5 cm z dnia 29.06.2026 r.
Minimalna temperatura gleby na głębokości 5 cm z dnia 29.06.2026 r.
Kolejnego dnia nasunął się front chłodny nad północny zachód kraju przynosząc już niższe temperatury powietrza w tej części Polski. Ekstremalne upały panowały jednak na pozostałym obszarze i były tam silniejsze niż dnia ubiegłego. Różnicę widać także w temperaturze gruntu – najwyższe wartości w okolicach 45°C zanotowano w centrum i południowym wschodzie Polski, a najwyższa, blisko 48°C wystąpiła na pograniczu województw podkarpackiego i świętokrzyskiego. Warto zwrócić uwagę, że temperaturę minimalną na głębokości 5 cm – 15°C, odnotowano w lokalizacji, gdzie dnia poprzedniego była ona najwyższa, stanowi to niemal 40°C różnicy!
