TŁO GLOBALNE I REGIONALNE
W Polsce pod względem termicznym czerwiec 2026 roku został zaklasyfikowany jako miesiąc ekstremalnie ciepły. Czerwiec 2026 roku był drugim najcieplejszym czerwcem na świecie, ze średnią temperaturą powietrza przy powierzchni ziemi wynoszącą 16,54°C, czyli o 0,56°C wyższą niż średnia temperatura czerwca w latach 1991-2020 (według danych ERA5). Najcieplejszy czerwiec w historii pomiarów przypadł na rok 2024.
Anomalie średniej przypowierzchniowej temperatury powietrza na świecie w odniesieniu do lat 1991-2020 dla czerwca. Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF.
Średnia temperatura nad Europą w czerwcu 2026 r. wyniosła 19,14°C, czyli o 1,78°C więcej od średniej z lat 1991-2020. Najcieplejszy czerwiec w historii pomiarów (w Europie) miał miejsce w 2019 roku (19,23°C, 1,87°C powyżej średniej).
Anomalie średniej przypowierzchniowej temperatury powietrza w Europie w odniesieniu do lat 1991-2020 dla czerwca. Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF.
Wartości temperatury powietrza w czerwcu 2026 r. były wyższe od średniej w większości krajów Europy – znalazło to odzwierciedlenie w intensywnych falach upałów, które dotknęły większą część kontynentu w drugiej połowie miesiąca. Największe anomalie temperatur zaobserwowano w Europie Zachodniej (regionie najbardziej dotkniętym falą upałów). Miesięczne wartości temperatur były o 3-5°C wyższe od średniej we Francji, Niemczech, Hiszpanii, Włoszech i krajach Beneluksu. Według raportów krajowych, Anglia i Francja doświadczyły najcieplejszego czerwca w historii pomiarów, natomiast Wielka Brytania jako całość, a także Niemcy i Holandia odnotowały drugi najcieplejszy czerwiec w historii pomiarów. Wiele termicznych rekordów czerwca, łącznie z rekordami wszech czasów, w zakresie maksymalnych dobowych wartości temperatur padło także w innych częściach Europy, m.in. w Niemczech, Czechach, Polsce, na Węgrzech czy w Wielkiej Brytanii. Chłodniejsze niż przeciętnie warunki zaobserwowano jedynie w dalekich wschodnich rejonach domeny europejskiej, w zachodniej Rosji i Turcji.
TEMPERATURA POWIETRZA
Średnia obszarowa temperatura powietrza w czerwcu 2026 r. wyniosła w Polsce 18,8°C i była
o 2 stopnie wyższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny czerwiec należy więc zaliczyć do miesięcy ekstremalnie ciepłych termicznie, biorąc pod uwagę średnią dla Polski. Najcieplejszym regionem w kraju było Podkarpacie, gdzie średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła 19,8°C i była o 2,1°C stopnia wyższa od normy wieloletniej. Z kolei najchłodniejszym regionem były Pobrzeża, gdzie średnia temperatura powietrza (17,7°C) była o 1,8 stopnia wyższa od normy.
Wartości średniej obszarowej temperatury powietrza oraz klasyfikacja termiczna w czerwcu 2026 r. w poszczególnych regionach klimatycznych Polski.
Według klasyfikacji rangowej średniej temperatury miesięcznej, obejmującej okres od 1951 r., czerwiec 2026 r. plasuje się na 3. pozycji i był on cieplejszy o 1,2 stopnia od zeszłorocznego. Najchłodniejszy od początku II połowy XX wieku był czerwiec w latach 1974, 1984 i 1985, kiedy średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła tylko 14,0°C, natomiast najcieplejszy przypadł na rok 2019 (21,4°C).
Klasyfikacja warunków termicznych w Polsce w czerwcu, w okresie 1951-2026, na podstawie norm okresu normalnego 1991-2020.
Przestrzenne zróżnicowanie temperatury powietrza w czerwcu było stosunkowo niewielkie i na przeważającym obszarze kraju średnia temperatura wyniosła od 17°C do 20°C. Najcieplej było w Rzeszowie (20,2° C), Wrocławiu, Warszawie i Zielonej Górze (20,1°C) oraz w Legnicy (20,0°C), najchłodniej w Zakopanem (16,3°C), Elblągu (17,2°C) oraz w Łebie (17,3°C). W szczytowych partiach pasm górskich średnie miesięczne wartości temperatury były najniższe (Kasprowy Wierch: 9,3°C, Śnieżka: 10,2°C).
Przestrzenny rozkład średniej miesięcznej temperatury powietrza w czerwcu 2026 r.
Wartości anomalii, tj. odchyleń od wartości wieloletnich średnich miesięcznych z okresu 1991-2020, zawierały się w granicach od 1,4°C do 2,8°C. Na całym obszarze temperatura powietrza była znacznie wyższa od normy, przy czym najwyższe anomalie zanotowano w części południowo-zachodniej oraz południowo-wschodniej kraju (+2,5°C). W północno-wschodniej części kraju wartości odchylenia nie przekraczały 1,5°C.
Przestrzenny rozkład anomalii średniej miesięcznej temperatury powietrza w czerwcu 2026 r. w stosunku do normy (tj. średniej miesięcznej wartości wieloletniej elementu w okresie 1991-2020).
Najwyższą wartość temperatury powietrza (40,5°C) odnotowano 28 czerwca w Słubicach (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Jednocześnie jest to najwyższa temperatura powietrza zarejestrowana na stacjach synoptycznych w historii pomiarów w Polsce. Najcieplejszy okres tego miesiąca przypadł na 27-29 czerwca. Najniższą wartość temperatury powietrza (3,5°C) zanotowano 12 czerwca w Jeleniej Górze oraz 17 czerwca w Pile (4,1°C); w górach 15 czerwca na Kasprowym Wierchu termometr pokazał -0,3°C, a 14 czerwca na Śnieżce 0,0°C. Generalnie na wszystkich stacjach najchłodniejszymi okresami były 1-2, 6, 10, 12-18 czerwca.
Przestrzenny rozkład wartości kwantyla 95% oraz kwantyla 5% temperatury był w czerwcu mocno zróżnicowany i odzwierciedlał lokalne warunki panujące na poszczególnych stacjach. Najwyższe wartości kwantyla 95% maksymalnej temperatury powietrza (przekraczające 36°C) odnotowano w okolicach Kozienic, Legnicy, Słubic, Sulejowa, Opola i Rzeszowa. Najniższe wartości odnotowano na Pomorzu, Suwalszczyźnie i na obszarach górskich. Najwyższe wartości kwantyla 5% minimalnej wartości temperatury powietrza odnotowano na północy, południowym wschodzie oraz w okolicach Warszawy, Zielonej Góry, Kalisza i Wrocławia. Wartości sięgały do 10°C. Najniższe wartości zaobserwowano w okolicach Łodzi i Piły oraz na obszarach górskich.
Przestrzenny rozkład wartości kwantyla 95% maksymalnej temperatury powietrza (po lewej) i kwantyla 5% minimalnej temperatury powietrza (po prawej) w czerwcu 2026 r.
Seria anomalii średniej obszarowej temperatury powietrza w czerwcu w Polsce względem okresu referencyjnego 1991-2020 oraz wartość trendu (°C/10 lat); serie wygładzono 10-letnim filtrem Gaussa (czarna linia).
Występujący od szeregu lat silny wzrostowy trend temperatury powietrza na obszarze Polski był w czerwcu 2026 r. kontynuowany. Tylko od 1951 r. przeciętny wzrost temperatury powietrza w tym miesiącu szacowany jest na 1,95°C.
Wartość współczynnika trendu jest zróżnicowana w poszczególnych regionach klimatycznych kraju. Najsilniejszy wzrost temperatury powietrza w czerwcu (1951-2026) występuje w Karpatach (ponad 2,9°C), najsłabszy na Pojezierzach (1,6°C).
Zmienność średniej dobowej obszarowej temperatury powietrza w Polsce od 1 stycznia 2026 r. na tle wartości wieloletnich (1991-2020).
Zgodnie z klasyfikacją termiczną styczeń 2026 należy zaliczyć do miesięcy bardzo chłodnych. Przebieg średniej dobowej temperatury powietrza ukazują wyraźną fluktuację średniej dobowej temperatury powietrza w przebiegu miesięcznym. Okresy z wyraźnie ujemną temperaturą były przeplatane chwilowymi ociepleniami. Należy jednak pamiętać, że powyższy wykres prezentuje średnią obszarową temperaturę dla całego kraju, a warunki w poszczególnych częściach Polski różniły się od siebie.
Zgodnie z klasyfikacją termiczną luty 2026 należy zaliczyć do miesięcy lekko chłodnych. Na początku i w środku miesiąca średnia dobowa temperatura w Polsce przyjmowała wartości poniżej kwantyla 5% (dni wyjątkowo zimne). Podobnie jak w styczniu, luty charakteryzowała duża zmienność termiczna. Okresy ze średnią dobową poniżej zera były przeplatane cieplejszymi dniami. W ostatnich dniach minionego miesiąca można było zaobserwować wartości średniej dobowej temperatury przekraczające kwantyl 95% (dni wyjątkowo ciepłe w porównaniu z okresem referencyjnym (1991-2020).
Zgodnie z klasyfikacją termiczną marzec 2026 należy zaliczyć do miesięcy ekstremalnie ciepłych. Średnia dobowa temperatura w Polsce przez większość czasu utrzymywała się powyżej średniej z okresu referencyjnego 1991-2020. Kilkukrotnie został przekroczony próg kwantyla 95% (dni wyjątkowo ciepłe).
Zgodnie z klasyfikacją termiczną kwiecień 2026 należy zaliczyć do miesięcy chłodnych. W minionym miesiącu przebieg średniej dobowej temperatury powietrza charakteryzował się wyraźną fluktuacją. W pierwszej połowie miesiąca temperatura (w okresach kilkudniowych) naprzemiennie rosła i spadała (od wartości kwantyla 95% do wartości zbliżonych kwantylowi 5%). W drugiej połowie kwietnia wahania były znacznie mniejsze – średnia dobowa temperatura oscylowała wokół średniej z okresu 1991-2020. W ostatnich dniach miesiąca odnotowana wyraźny spadek wartości temperatury (spadek poniżej kwantyla 5% – w tym przypadku poniżej progu 5°C)
Zgodnie z klasyfikacją termiczną maj 2026 należy zaliczyć do miesięcy ciepłych. Początek maja przyniósł kilkudniowe ocieplenie (zostały przekroczone wartości kwantyla 95%). W kolejnych dniach średnia dobowa temperatura miała tendencje spadkową – osiągając wartości poniżej 10°C. W drugiej połowie miesiąca nastąpiło wyraźne ocieplenie. Średnia dobowa temperatura w poszczególnych dniach przekraczała 17,5°C. Ostatnie dni maja odznaczały wartości temperatury zbliżone do średniej wieloletniej (1991-2020).
Zgodnie z klasyfikacją termiczną czerwiec 2026 należy zaliczyć do miesięcy ekstremalnie ciepłych. W pierwszej połowie minionego miesiąca średnia dobowa temperatura powietrza w Polsce oscylowała najpierw w okolicach średniej wieloletniej (1991-2020), następnie odnotowano kilkudniowy spadek poniżej średniej wartości temperatury. W drugiej połowie miesiąca wartości temperatury gwałtownie wzrastały, wyraźnie przekraczając próg kwantyla 95%. W szczytowym momencie średnia dobowa temperatura w Polsce osiągnęła 28°C.
OPADY ATMOSFERYCZNE
Obszarowo uśredniona suma opadu atmosferycznego w czerwcu wyniosła w Polsce 72,5 mm i była o 3,5 mm wyższa od normy dla tego miesiąca, określonej na podstawie pomiarów w latach 1991-2020. Według klasyfikacji Kaczorowskiej miniony czerwiec należy zaliczyć do miesięcy normalnych opadowo (opady stanowiły 105% normy dla tego miesiąca).
Klasyfikacja warunków pluwialnych w Polsce w czerwcu, w okresie 1951-2026, na podstawie norm okresu normalnego 1991-2020.
Według klasyfikacji rangowej średniej obszarowej sumy opadów, obejmującej okres od 1951 r., czerwiec 2026 r. plasuje się na 37. pozycji. Najbardziej zasobny w opady był czerwiec 2009 r. (ze średnią sumą 121,8 mm), najmniej – w 1976 r. (zaledwie 34,7 mm).
Przestrzenny rozkład miesięcznej sumy opadów w czerwcu 2026 r. oraz przestrzenny rozkład anomalii sumy opadów w stosunku do normy (tj. średniej miesięcznej wartości wieloletniej elementu w okresie 1991-2020).
Rozkład przestrzenny sum opadów w czerwcu 2026 roku był silnie zróżnicowany. Największe sumy miesięczne wystąpiły w Tatrach i na Śnieżce, gdzie przekroczyły 130 mm, natomiast najniższe opady, poniżej 35 mm, odnotowano na stacji synoptycznej w Zamościu. W odniesieniu do normy wieloletniej z lat 1991-2020 sumy opadów w czerwcu 2026 roku mieściły się w zakresie od 51,4% normy w Rzeszowie do 199,9% normy w Lesznie. Rozkład anomalii odzwierciedlał w znacznym stopniu przestrzenny rozkład sum opadów.
Seria anomalii średniej obszarowej wysokości opadów w czerwcu w Polsce względem okresu referencyjnego 1991-2020 oraz wartość trendu (mm/10 lat); serie wygładzono 10-letnim filtrem Gaussa (czarna linia).
Wartości sum opadów w czerwcu wykazują słabą tendencję spadkową (-0,9 mm na 10 lat). Od 1951 r. wysokość opadów w czerwcu zmniejszyła się o ok. 6,8 mm (9,9% normy z lat 1991-2020).
Skumulowana suma wysokości opadów atmosferycznych od 1 stycznia 2026 r. (linia czerwona) na tle skumulowanej sumy wieloletniej (linia czarna, 1991-2020).
Przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce w przez cały styczeń 2026 roku plasował się wyraźnie poniżej średniej z wielolecia 1991-2020 (pod koniec miesiąca w pobliżu wartości kwantyla 5%). Stanowi to jednocześnie potwierdzenie, iż miniony styczeń należy zaliczyć do miesięcy bardzo suchych.
Luty także charakteryzował się przebiegiem skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu wyraźnie poniżej średniej z wielolecia 1991-2020. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako bardzo suchy.
Przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce w marcu 2026 plasował się wyraźnie poniżej wartości kwantyla 5%. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako skrajnie suchy.
Podobnie przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce w kwietniu 2026 plasował się wyraźnie poniżej wartości kwantyla 5%. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako skrajnie suchy.
Podobnie jak w miesiącu poprzednim przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce w maju 2026 plasował się wyraźnie poniżej wartości kwantyla 5%. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako skrajnie suchy. Skumulowana wartość opadu w okresie styczeń-maj w Polsce jest niższa od średniej wieloletniej (1991-2020) o ponad 100 mm.
W czerwcu 2026 przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce plasował się poniżej wartości kwantyla 5%. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako normalny.
Niezwykle ciekawych informacji dostarcza nam analiza parowania potencjalnego, obliczanego na podstawie standardowych danych meteorologicznych, jak również klimatycznego bilansu wodnego (KBW), będącego różnicą pomiędzy wysokością opadów a wielkością parowania. W czerwcu 2026 r. najwyższe wartości parowania, osiągające 140 mm, wystąpiły na obszarze Pojezierza Wielkopolskiego i Kotliny Sandomierskiej. Najniższe wartości (30-50 mm) odnotowano w rejonach górskich (szczególnie w Tatrach). Klimatyczny bilans wodny w czerwcu był w przeważającej części kraju ujemny (do -110 mm) bądź bliski 0 mm. Najwyższe wartości odnotowano w rejonie Tatr (do 270 mm).
Przestrzenny rozkład sumy parowania potencjalnego (po lewej) oraz przestrzenny rozkład klimatycznego bilansu wodnego (po prawej) – czerwiec 2026
Opracował zespół ZMK w składzie:
dr Dawid Biernacik, mgr inż. Kamila Wasielewska, mgr Michał Kitowski, mgr Anna Chilińska, mgr Klaudia Kusek.
