18 sierpnia 2026 r.
Opady deszczu, które w ostatniej dobie objęły znaczną część kraju, przyniosły wyraźną poprawę wilgotności przypowierzchniowej warstwy gleby. Nie oznacza to jednak zakończenia suszy hydrologicznej. Obecnie na 326 stacjach hydrologicznych przepływy utrzymują się poniżej wartości SNQ, czyli średniego niskiego przepływu z wielolecia. Co szczególnie istotne, na 28 stacjach przepływy są już niższe od wartości NNQ, odpowiadającej najniższym przepływom z wielolecia referencyjnego.
Skala niżówki nadal pozostaje zatem bardzo duża, mimo że ostatnie opady spowodowały lokalne wzrosty stanów wody i bardzo szybką reakcję wilgotności przypowierzchniowej warstwy gleby.
W Polsce obowiązuje obecnie 100 ostrzeżeń przed suszą hydrologiczną. Zdecydowana większość dotyczy dwóch największych dorzeczy:
- 57 ostrzeżeń – dorzecze Wisły,
- 40 ostrzeżeń – dorzecze Odry,
- 3 ostrzeżenia – pozostałe dorzecza: Dunaju, Dniestru i Niemna.
Największa liczba ostrzeżeń obejmuje województwa: dolnośląskie – 16, wielkopolskie i małopolskie – po 15 oraz lubuskie, mazowieckie i podkarpackie – po 14. Należy przy tym pamiętać, że pojedyncze ostrzeżenie może obejmować obszar więcej niż jednego województwa, dlatego wartości wojewódzkich nie należy sumować.
RYS. 1. Mapa aktualnie obowiązujących ostrzeżeń przed suszą hydrologiczną
Szczególnie istotny jest czas utrzymywania się niżówki. Najstarsze obowiązujące ostrzeżenie dotyczy górnej Warty z Liswartą i zostało wydane już 17 kwietnia 2026 r. Oznacza to ponad 120 dni ciągłego utrzymywania się warunków suszy hydrologicznej.
Kolejne najdłużej obowiązujące ostrzeżenia dotyczą górnej Noteci – od 21 kwietnia, Radomki – od 24 kwietnia, a także środkowej i dolnej Noteci – od 29 kwietnia. Ostrzeżenie dla zlewni Iny i Płoni obowiązuje natomiast od 30 kwietnia.
Pokazuje to, że szczególnie długotrwała niżówka występuje w zlewni Warty i Noteci w dorzeczu Odry, choć pod względem całkowitej liczby ostrzeżeń większy zasięg suszy występuje obecnie w dorzeczu Wisły.
Sama liczba stacji poniżej SNQ nie pokazuje pełnej skali zjawiska. Na 28 stacjach hydrologicznych przepływy spadły poniżej NNQ. Najwięcej takich przypadków występuje obecnie w województwie lubelskim – 10 stacji, następnie w mazowieckim i podkarpackim – po 5 stacji. Kolejne przypadki występują m.in. w województwach kujawsko-pomorskim, lubuskim, łódzkim, świętokrzyskim, śląskim i podlaskim. Są to wartości wskazujące, że w części kraju niżówka ma już charakter wyjątkowo głęboki. Równocześnie na wybranych posterunkach hydrologicznych na Wiśle, Sanie, Bugu, Warcie, Wieprzu, Liwcu i Odrze odnotowywano stany wody niższe od dotychczasowych minimów absolutnych H.
Warto rozróżnić te dwie informacje: SNQ i NNQ odnoszą się do przepływu wody, natomiast minimum absolutne H odnosi się do stanu wody. Rekordowo niski stan wody nie musi więc w każdym przypadku oznaczać dokładnie taką samą skalę rekordu przepływu, ponieważ relacja stan–przepływ zależy również od aktualnego kształtu i warunków hydraulicznych koryta.
RYS. 2. Liczba stacji hydrologicznych z przepływem poniżej wartości SNQ w 2015 i 2026 r. Uwaga: liczba stacji referencyjnych uwzględnianych w zestawieniu w 2026 r. jest większa niż w 2015 r., dlatego wartości bezwzględne z obu okresów nie są w pełni porównywalne.
W tegorocznym przebiegu liczba stacji poniżej SNQ osiągnęła w ostatnich dniach rekordowo wysoki poziom – ponad 400 stacji (Uwaga: liczba stacji referencyjnych uwzględnianych w zestawieniu w 2026 r. jest większa niż w 2015 r., dlatego wartości bezwzględne z obu okresów nie są w pełni porównywalne). Aktualne zestawienie wskazuje 326 stacji, co pokazuje, że ostatnie opady zaczęły wpływać na sytuację w części zlewni, jednak skala niżówki w kraju pozostaje bardzo duża.
W ciągu jednej doby wierzchnia warstwa gleby wyraźnie się nawodniła. Bardzo dobrze wpływ ostatnich opadów pokazują dane satelitarne H-SAF dotyczące wilgotności gleby.
Jeszcze 17 sierpnia w warstwie 0–7 cm rozległy pas południowej i centralnej Polski charakteryzował się bardzo małymi wartościami wskaźnika wilgotności. Szczególnie suche były obszary południowej, południowo-wschodniej i częściowo centralnej Polski.
RYS. 3. H-SAF, wilgotność gleby 0–7 cm, 17.08.2026 oraz wilgotność gleby 0–7 cm, 18.08.2026.
Po opadach sytuacja zmieniła się bardzo szybko. 18 sierpnia w centralnej Polsce, na Mazowszu oraz częściowo na północnym wschodzie pojawiły się rozległe obszary o wysokich i bardzo wysokich wartościach wskaźnika wilgotności przypowierzchniowej warstwy gleby. Jest to bezpośredni efekt opadów z ostatniej doby.
Porównanie obu map pokazuje bardzo wyraźną zmianę w ciągu zaledwie jednej doby. Nie oznacza to jednak równie szybkiej poprawy sytuacji hydrologicznej. Deszcz zwilżył powierzchnię – głębsze warstwy nadal pozostają suche.
Znacznie mniejsza poprawa widoczna jest w głębszych warstwach gleby. Na mapach dla poziomów 7–28 cm oraz 28–100 cm nadal widoczne są rozległe obszary o stosunkowo niewielkiej wilgotności, szczególnie w centralnej, południowej i częściowo wschodniej Polsce.
RYS. 4 – H-SAF, wilgotność gleby 7-28 cm oraz 28-100cm, 18.08.2026.
Ostatnie opady zostały więc w pierwszej kolejności wykorzystane na uzupełnienie bardzo dużego deficytu wilgoci w przypowierzchniowej warstwie gleby. Dopiero odpowiednio długotrwałe i rozłożone w czasie opady mogą skutecznie zwiększyć retencję w głębszych warstwach gruntu, poprawić zasilanie wód podziemnych i w konsekwencji trwale zwiększyć przepływy w rzekach. Dlatego gwałtowna poprawa wilgotności gleby na głębokości 0–7 cm może występować równocześnie z utrzymującą się głęboką niżówką hydrologiczną.
Najbliższe opady poprawią sytuację lokalnie, ale susza nie ustąpi
W najbliższych dniach prognozowane są kolejne opady deszczu. Będą one sprzyjały lokalnym wzrostom stanów wody i mogą doprowadzić do zmniejszenia liczby stacji z przepływem poniżej SNQ.
Poprawa będzie jednak zróżnicowana przestrzennie. W zlewniach objętych intensywniejszymi i dłużej trwającymi opadami może być wyraźna, natomiast tam, gdzie opady będą krótkotrwałe lub punktowe, ich wpływ na zasoby wodne pozostanie ograniczony.
W skali kraju sytuacja pod względem suszy hydrologicznej nadal pozostaje niekorzystna, a większość obowiązujących ostrzeżeń przed suszą hydrologiczną pozostanie w mocy.
Ostatnie opady są więc ważnym sygnałem poprawy, ale nie oznaczają końca suszy hydrologicznej. Do trwałej odbudowy zasobów wodnych potrzebne są regularne, długotrwałe opady obejmujące większe obszary zlewni przez dłużej niż jeden sezon.
