Opracowanie: dr Dawid Biernacik, mgr inż. Kamila Wasielewska, mgr Michał Kitowski, mgr Anna Chilińska, mgr Klaudia Kusek. Zakład Meteorologii i Klimatologii w IMGW-PIB.
Poprzedni miesiąc był 4. najcieplejszym marcem na świecie, ze średnią temperaturą powietrza przy powierzchni ziemi wynoszącą 13,94°C, czyli o 0,53 stopnia wyższą niż średnia dla tego miesiąca w okresie 1991-2020 (według danych ERA5). W Europie średnia wyniosła 5,88°C, tj. aż o 2,27 stopnia więcej od normy z lat 1991-2020. Najbardziej odczuwalne ocieplenie zanotowano w północno-zachodniej Rosji, północnej Fennoskandii oraz w krajach bałtyckich. Wartości temperatury zbliżone do średniej lub nieznacznie niższe wystąpiły w Islandii, Turcji oraz na obszarze południowej Europie, w tym na Sycylii i we wschodniej Hiszpanii.
TEMPERATURA POWIETRZA
Średnia obszarowa temperatura powietrza w marcu 2026 r. wyniosła w Polsce 6,4°C i była o 3,3 stopnia wyższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny marzec należy zaliczyć do miesięcy ekstremalnie ciepłych. Najcieplejszym regionem Polski było Podkarpacie, gdzie średnia obszarowa temperatura powietrza (7,1°C) była o 3,6 stopnia wyższa od normy, najchłodniejszym zaś Sudety – tam średnia temperatura powietrza wyniosła 5,2 (2,3 stopnia powyżej normy).
Według klasyfikacji rangowej średniej temperatury miesięcznej, obejmującej okres od 1951 r., marzec 2026 r. plasuje się na 3. pozycji. Najcieplejszy marzec w Polsce, co najmniej od lat 50. ubiegłego wieku, wystąpił w 2024 r. (6,7°C), a najchłodniejszy w 1952 r., kiedy średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła –2,5°C.
Przestrzenne zróżnicowanie temperatury powietrza w marcu pokazuje, że wartości średniej miesięcznej temperatury powietrza były na większości obszaru kraju dodatnie i malały z południa ku północy. Najcieplej było na południu i pasie centralnym – w Warszawie (7,8°C) Zielonej Górze (7,7°C) i Sandomierzu (7,6°C). Najchłodniej zaś na północny i w pasie górskim– w Zakopanem (3,7°C), Helu (4,7°C) oraz Jeleniej Górze (4,8°C). Wartości ujemne wystąpiły tylko w szczytowych partiach pasm górskich (Kasprowy Wierch: –2,9°C, Śnieżka: –1,5°C). Wskaźnik anomalii, tj. odchyleń od wartości wieloletnich średnich miesięcznych z okresu 1991-2020, zawierał się w granicach od 1,9°C do 4,7°C.
Najwyższą wartość temperatury powietrza (19,4°C) odnotowano 14 marca w Krakowie, a także we Wrocławiu (19,1°C) i Kozienicach (19,0°C) oraz 4 marca w Rzeszowie (19,0°C) (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Na Śnieżce 1 marca termometry wskazały 6,2°C, a 7 marca na Kasprowych Wierchu 5,4°C. Najniższą temperaturę powietrza (poza stacjami wysokogórskimi) zanotowano 6 marca w Jeleniej Górze (–6,8°C), oraz 7 marca w Kozienicach –6,2°C) i 6 marca Łodzi (–6,0°C). Na Śnieżce i Kasprowym Wierchu najchłodniej było 28 marca (odpowiednio –8,8°C i –8,8°C).
W przestrzennym rozkładzie wartości kwantyla 95% malały z południa na północ. Wartości kwantyla były dodatnie na całym obszarze kraju i zawierały się między 4,0 a 18,7°C. Przestrzenny rozkład kwantyla 5% temperatury minimalnej charakteryzował się znacznym zróżnicowaniem przestrzennym z wartościami mieszczącymi się między –8,5 a 0,5°C, przy czym wartości najniższe zanotowano na południu Polski.
Zmienność średniej dobowej obszarowej temperatury powietrza w Polsce od 1 stycznia 2026 r.
Zgodnie z klasyfikacją termiczną styczeń 2026 r. zaliczono do miesięcy bardzo chłodnych. Przebieg średniej dobowej temperatury powietrza ukazał wyraźną fluktuację średniej dobowej temperatury powietrza w przebiegu miesięcznym. Okresy z wyraźnie ujemną temperaturą były przeplatane chwilowymi ociepleniami.
Na początku i w środku lutego średnia dobowa temperatura w Polsce przyjmowała wartości poniżej kwantyla 5% (dni wyjątkowo zimne). Podobnie jak w styczniu, luty charakteryzowała duża zmienność termiczna. Okresy ze średnią dobową poniżej zera były przeplatane cieplejszymi dniami. W ostatnich dniach minionego miesiąca można było zaobserwować wartości średniej dobowej temperatury przekraczające kwantyl 95% (dni wyjątkowo ciepłe w porównaniu z okresem referencyjnym (1991-2020).
W marcu średnia dobowa temperatura w Polsce przez większość czasu utrzymywała się powyżej średniej z okresu referencyjnego 1991-2020. Kilkukrotnie został przekroczony próg kwantyla 95% (dni wyjątkowo ciepłe).
Występujący od szeregu lat silny wzrostowy trend temperatury powietrza na obszarze Polski był w marcu 2026 r. kontynuowany. Tylko od 1951 r. wzrost temperatury w tym miesiącu szacowany jest na 3,7°C. Wartość współczynnika trendu jest zróżnicowana w poszczególnych regionach klimatycznych kraju, jednak we wszystkich krainach odnotowuje się w tym miesiącu bardzo silny wzrost temperatury – najsilniejszy w pasie wyżyn (0,54°C/10 lat).
OPADY ATMOSFERYCZNE
Obszarowo uśredniona suma opadu atmosferycznego w marcu 2026 r. wyniosła w Polsce jedynie 10,8 mm i była aż o 27 mm niższa od normy dla tego miesiąca określonej na podstawie pomiarów w latach 1991-2020. Wg klasyfikacji Kaczorowskiej miniony marzec należy zaliczyć do miesięcy skrajnie suchych (28,6 proc. normy).
Według klasyfikacji rangowej średniej obszarowej sumy opadów, obejmującej okres od 1951 r., marzec 2026 r. zajmuje 74. miejsce, co czyni go 3. najsuchszym marcem w historii regularnych pomiarów instrumentalnych. Najbardziej zasobny w opady był marzec 1994 r. (ze średnią sumą 72,9 mm), najmniej – w 1974 r. (zaledwie 7,3 mm). Sumy opadów w marcu 2026 r. wyniosły od poniżej 2 mm na stacjach synoptycznych w Suwałkach, Kołobrzegu i Łebie do ponad 100 mm w Zakopanem i na Kasprowym Wierchu, a ich rozkład przestrzenny był słabo zróżnicowany. Niemal w całej Polsce odnotowano opady wyraźnie poniżej normy wieloletniej (1991-2020). Jedynie na obszarze obejmującym Podbeskidzie, Beskidy, Podhale i Tatry sumy opadów były równe normie lub wyższe od niej. Zawierały się one w przedziale od zaledwie 0,5% normy w Suwałkach do 177,1% normy w Zakopanem.
Skumulowana suma wysokości opadów atmosferycznych od 1 stycznia 2026 r.
Przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce w przez cały styczeń 2026 r. plasował się wyraźnie poniżej średniej z wielolecia 1991-2020 (pod koniec miesiąca w pobliżu wartości kwantyla 5%). Stanowi to jednocześnie potwierdzenie, iż miniony styczeń należy zaliczyć do miesięcy bardzo suchych.
Luty także charakteryzował się przebiegiem skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu wyraźnie poniżej średniej z wielolecia 1991-2020. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako bardzo suchy.
Z kolei marzec plasował się wyraźnie poniżej wartości kwantyla 5%. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako skrajnie suchy.
Wysokość opadów atmosferycznych w marcu charakteryzuje się dużą zmiennością z roku na rok, ale widoczny jest niewielki trend wzrostowy. Od 1951 r. wysokość opadów w marcu zwiększyła się o 3,75 mm, co odpowiada 9,9 proc. normy z lat 1991-2020. Pomimo tego, w okresie od połowy lat 90. XX wieku widoczny jest silny spadek wysokości opadów w tym miesiącu, co potwierdzają wartości sum opadów w marcu 2026 r.
Klimatyczny Bilans Wodny
Niezwykle ciekawych informacji dostarcza nam analiza parowania potencjalnego, obliczanego na podstawie standardowych danych meteorologicznych, jak również klimatycznego bilansu wodnego (KBW), będącego różnicą pomiędzy wysokością opadów a wielkością parowania. W marcu 2026 r. wartości ET0 miały rozkład zbliżony do południkowego (wartości rosły z północy na południe). Najwyższe wartości parowania, sięgające 50 mm, wystąpiły na obszarze południowo-wschodniej Polski. Najniższe wartości odnotowano na Pomorzu oraz w rejonach górskich. Klimatyczny bilans wodny w marcu był w przeważającej części kraju ujemny (do –50 mm). Najwyższe wartości odnotowano w rejonie Tatr (35 mm).
