Opracowanie: dr Dawid Biernacik, mgr inż. Kamila Wasielewska, mgr Michał Kitowski, mgr Anna Chilińska, mgr Klaudia Kusek. Zakład Meteorologii i Klimatologii w IMGW-PIB.
Miniony miesiąc był 5. najcieplejszym lutym na świecie, ze średnią temperaturą powietrza przy powierzchni ziemi wynoszącą 13,26°C, czyli o 0,53 stopnia wyższą niż średnia dla lutego w latach 1991-2020 (według danych ERA5). W Europie zanotowano duży zróżnicowanie – w części zachodniej, południowej i południowo-wschodniej kontynentu było cieplej (największe anomalie wystąpiły w Turcji), z kolei w Fennoskandii, krajach bałtyckich i północno-zachodniej Rosji panowały zdecydowanie niższe temperatury. Średnia dla całej Europy wyniosła –0,07°C (o 0,10 stopnia poniżej normy z lat 1991-2020).
TEMPERATURA POWIETRZA
Średnia obszarowa temperatura powietrza w lutym 2026 r. wyniosła w Polsce –1,6°C i była o 1,5 stopnia niższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny luty należy zaliczyć do miesięcy lekko chłodnych termicznie. Najchłodniejszym regionem Polski były pas Pojezierzy oraz Wybrzeży i Pobrzeży Południowobałtyckich, gdzie średnia obszarowa temperatura powietrza (odpowiednio –2,8°C oraz –2,2°C) była aż o 3 stopnie niższa od normy. Najcieplejszymi regionami były Sudety i Karpaty – tam średnia temperatura powietrza wyniosła 0,6 i 0,4°C i była o 0,9-1,2 stopnia wyższa od wieloletniej normy. Jedynie w Karpatach luty 2026 r. sklasyfikowano jako miesiąc lekko ciepły.
Według klasyfikacji rangowej średniej temperatury miesięcznej, obejmującej okres od 1951 r., luty 2026 r. plasuje się na 30. pozycji. Najchłodniejszy luty od początku II połowy XX wieku wystąpił w 1956 r., kiedy średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła –11,4°C; najcieplejszy luty wystąpił w 2024 r. (5,7°C).
Wartości średniej miesięcznej temperatury powietrza były na większości obszaru kraju ujemne i malały z południowego zachodu ku północnemu wschodowi. Najcieplej było na południu i południowym zachodzie – w Nowym Sączu i Raciborzu (1,2°C) oraz Legnicy (1,1°C). Najchłodniej zaś na północnym wschodzie – w Suwałkach (–6,4°C), Kętrzynie (–5,5°C) oraz Mikołajkach (–5,3°C). W szczytowych partiach pasm górskich średnie miesięczne wartości temperatury wyniosły –3,9°C na Śnieżce i –5,2°C na Kasprowym Wierchu.
Wskaźnik anomalii, tj. odchyleń od wartości wieloletnich średnich miesięcznych z okresu 1991-2020, zawierał się w granicach od –4,1°C do 2,6°C. Anomalie temperatury były najmniejsze na południu i rosły ku północnemu wschodowi. Najwyższą wartość temperatury powietrza (19,4°C) odnotowano 27 i 28 lutego w Słubicach (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Te dwa dni były generalnie najcieplejszymi w całej Polsce – na Śnieżce 27 lutego zrejestrowano 8,4°C, dzień później na Kasprowych Wierchu było 6,0°C. Najniższą temperaturę powietrza poza stacjami wysokogórskimi zanotowano 2 lutego w Suwałkach (–27,7°C). Na Śnieżce i Kasprowym Wierchu najchłodniej było 16 lutego (odpowiednio –14,0°C i –16,7°C).
W przestrzennym rozkładzie wartości kwantyla 95% maksymalnej dobowej temperatury powietrza wyraźnie zaznacza się różnica między zachodnią i południowo-zachodnią częścią Polski z najwyższymi wartościami (powyżej 15°C), a chłodniejszym północnym wschodem (poniżej 7°C). W przestrzennym rozkładzie kwantyla 5% minimalnej dobowej temperatury powietrza wyróżnia się wschód kraju i północny wschód z najniższymi wartościami (poniżej –18°C). Najwyższe wartości notowane są na południowym zachodzie (powyżej –12°C).
Zmienność średniej dobowej obszarowej temperatury powietrza w Polsce od 1 stycznia 2026 r.
Zgodnie z klasyfikacją termiczną styczeń 2026 r. zaliczono do miesięcy bardzo chłodnych. Przebieg średniej dobowej temperatury powietrza ukazał wyraźną fluktuację średniej dobowej temperatury powietrza w przebiegu miesięcznym. Okresy z wyraźnie ujemną temperaturą były przeplatane chwilowymi ociepleniami.
Na początku i w środku lutego średnia dobowa temperatura w Polsce przyjmowała wartości poniżej kwantyla 5% (dni wyjątkowo zimne). Podobnie jak w styczniu, luty charakteryzowała duża zmienność termiczna. Okresy ze średnią dobową poniżej zera były przeplatane cieplejszymi dniami. W ostatnich dniach minionego miesiąca można było zaobserwować wartości średniej dobowej temperatury przekraczające kwantyl 95% (dni wyjątkowo ciepłe w porównaniu z okresem referencyjnym (1991-2020).
Występujący od szeregu lat silny wzrostowy trend temperatury powietrza na obszarze Polski był w lutym 2026 r. kontynuowany. Tylko od 1951 r. wzrost temperatury w tym miesiącu szacowany jest na 3,9°C. Wartość współczynnika trendu jest zróżnicowana w poszczególnych regionach klimatycznych kraju, jednak we wszystkich regionach odnotowuje się w lutym bardzo silny wzrost temperatury, najsilniejszy na Podkarpaciu (0,55°C/10 lat).
OPADY ATMOSFERYCZNE
Obszarowo uśredniona suma opadu atmosferycznego w lutym 2026 r. wyniosła w Polsce 22,3 mm i była o 9,3 mm niższa od normy dla tego miesiąca określonej na podstawie pomiarów w latach 1991-2020. Wg klasyfikacji Kaczorowskiej miniony luty należy zaliczyć do miesięcy suchych (70,6% normy).
Według klasyfikacji rangowej średniej obszarowej sumy opadów, obejmującej okres od 1951 r., luty 2026 r. plasuje się na 58. pozycji. Najbardziej zasobny w opady był luty 2024 r. z sumą opadów wynoszącą 65,2 mm. Najniższą miesięczną sumę opadów w lutym od 1951 r. odnotowano w 1976 r. (zaledwie 4,7 mm). W lutym 2026 r. najniższe sumy opadów (poniżej 11 mm) odnotowano na stacjach synoptycznych w Płocku i Sandomierzu, najwyższe zaś (powyżej 60 mm) zarejestrowano w Bielsku-Białej oraz na Kasprowym Wierchu, a ich rozkład przestrzenny był słabo zróżnicowany. Na przeważającym obszarze kraju, z wyjątkiem Żuław Wiślanych i Podbeskidzia, wysokości opadów były wyraźnie niższe od normy wieloletniej (1991-2020). Zawierały się one w granicach od 37,4% normy w Suwałkach do 143% normy w Bielsku-Białej.
Skumulowana suma wysokości opadów atmosferycznych od 1 stycznia 2026 r.
Przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce w przez cały styczeń 2026 r. roku plasował się wyraźnie poniżej średniej z wielolecia 1991-2020 (pod koniec miesiąca w pobliżu wartości kwantyla 5%). Stanowi to jednocześnie potwierdzenie, iż miesiąc ten należy zaliczyć do miesięcy bardzo suchych.
Luty bieżącego roku charakteryzował się przebiegiem skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu wyraźnie poniżej średniej z wielolecia 1991-2020. Pod względem klasyfikacji pluwialnej miniony miesiąc został skategoryzowany jako “bardzo suchy”
Wysokość opadów atmosferycznych w lutym charakteryzuje się dużą zmiennością z roku na rok, ale widoczny jest łagodny trend wzrostowy. Od 1951 r. wysokość opadów w lutym zwiększyła się o 3,75 mm, co odpowiada 11,9 proc. normy z lat 1991-2020. Należy jednak podkreślić, że sumy opadów w roku 2026 nie wpisały się w tę tendencję.
Klimatyczny Bilans Wodny
Niezwykle ciekawych informacji dostarcza nam analiza parowania potencjalnego, obliczanego na podstawie standardowych danych meteorologicznych, jak również klimatycznego bilansu wodnego (KBW), będącego różnicą pomiędzy wysokością opadów a wielkością parowania. W lutym 2026 r. wartości ET0 miały rozkład zbliżony do południkowego (wartości rosły z północy na południe). Najwyższe wartości parowania, osiągające 17-20 mm wystąpiły na obszarze południowej Polski. Najniższe wartości odnotowano na Pomorzu oraz na północnym-wschodnim krańcu kraju. Klimatyczny bilans wodny w lutym był w przeważającej części kraju dodatni. Najwyższe wartości odnotowano na północy i zachodzie kraju (oraz na obszarach górskich), najniższe (0,0 do –1,0 mm) we wschodniej Polsce.
