Photo by Nathan Hobbs on Unsplash

Written by 10:00 Meteo, Nauka, Technologie

Czy przez COVID-19 gorzej przewidujemy pogodę?

Rafał Stepnowski
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy

Branżą która, poza turystyką, najmocniej odczuła ograniczenia związane z pandemią COVID-19, jest lotnictwo. Zamrożenie na kilka miesięcy właściwie większości lotów międzynarodowych przyczyniło się do ogromnych strat ekonomicznych. Jednak to nie koniec negatywnych skutków lockdownu, bowiem już w marcu Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych ECMWF zanotowało poważny spadek liczby obserwacji synoptycznych, które podają piloci samolotów podczas wykonywania lotów.

Photo by JC Gellidon by Unsplash
Photo by JC Gellidon by Unsplash

O znaczeniu tzw. special aircraft observations – specjalnych meldunków z powietrza – dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego pisaliśmy w majowym wydaniu Obserwatora https://obserwator.imgw.pl/bezpieczne-niebo-instytut-w-chmurach/. Ale raporty o zjawiskach atmosferycznych realizowane przez załogę samolotu dostarczają wielu cennych informacji również dla agencji prognozujących pogodę w Europie czy w USA. Według danych ECMWF w marcu tego roku liczba otrzymanych sprawozdań zmniejszyła się o 65% w skali miesiąca, a globalnie redukcja wyniosła około 42%.

Liczba lotniczych raportów pogodowych
Liczba lotniczych raportów pogodowych docierających do ECMWF w marcu 2020 roku

Jednym z najważniejszych programów zbierania danych meteorologicznych przy użyciu samolotów komercyjnych jest Aircraft Meteorological Data Relay (AMDAR), zainicjowany przez Światową Organizację Meteorologiczną (WMO). Informacje pogodowe są rejestrowane przez systemy nawigacyjne i inne urządzenia zamontowane na statku powietrznym. Dane są następnie wstępnie przetwarzane oraz wysyłane na ziemię za pomocą komunikacji ACARS lub systemu satelitarnego ASDAR. Opracowanie EUMETNET z marca 2020 roku pokazuje jak drastycznie zmniejszyła się liczba raportów AMDAR dla Europy – szczególnie we Włoszech i wschodniej Europie.

Dostępność raportów AMDAR 2 marca 2020 r. (górna mapa i 23 marca 2020 r. (dolna mapa), dane EUMETNET
Dostępność raportów AMDAR 2 marca 2020 r. (górna mapa) i 23 marca 2020 r. (dolna mapa); dane EUMETNET

Ograniczenia w dostępności do danych dotyczą również Stanów Zjednoczonych. Według dr. Ying Chena z Environment Centre na Uniwersytecie w Lancaster, spadek liczby danych meteorologicznych pochodzących z pokładów samolotów spowodował znaczne pogorszenie się prognoz pogody w okresie marzec-maj 2020 roku. Szczególnie niepokojąca jest sprawdzalność prognoz temperatury powietrza – głównego elementu do modelowania numerycznego powstawania i przemieszczania się huraganów. Wybuch COVID-19 znacznie zmniejszył ilość danych, jakie centra modelowania pogody otrzymują z dwóch źródeł – samolotów i rejsów balonów. Najgorsza sytuacja dotyczy obszarów oceanicznych, gdzie wykorzystanie innych urządzeń pomiarowym jest bardzo ograniczone.

Profesor Mirosław Miętus, IMGW-PIB

Należało się tego spodziewać. Znaczne zmniejszenie częstości regularnych lotów, zwłaszcza przez Atlantyk, Pacyfik i Ocean Indyjski, skutkuje istotnym ograniczeniem dostępu do danych meteorologicznych zbieranych podczas tych rejsów. Znaczna liczba samolotów pasażerskich i cargo wyposażona jest w szereg instrumentów pomiarowych, które na bieżąco rejestrują stan atmosfery i przekazują dane do odpowiednich centrów naziemnych. Z podobną sytuacją mamy do czynienia w przypadku obserwacji i pomiarów ze statków morskich, których ruch również został poważnie ograniczony w wyniku pandemii.

To doświadczenie pokazuje, że obserwacje i pomiary in situ mają kapitalne znaczenie dla funkcjonowania służb meteorologicznych i zapewnienie bezpieczeństwa wynikającego z wysokiej jakości prognoz meteorologicznych. Okazuje się, że systemy satelitarne, które w ostatnich latach stały się tak istotnym elementem prognozowania pogody na Ziemi, nie są wystarczające do pełnego zobrazowania stanu atmosfery na naszej planecie.

Rafał Stepnowski | IMGW-PIB

Zdjęcie główne: Nathan Hobbs | Unsplash

(Visited 96 times, 1 visits today)
Close